Gminny Ośrodek Kultury w Paszowicach właśnie zakończył prace przy Szlaku Trzech Wąwozów – ścieżce edukacyjnej o długości ok. 10 km, która rozpoczyna się przy świetlicy w Nowej Wsi Wielkiej. A oto kilka informacji na temat najbardziej interesujących fragmentów tego szlaku:

Zaczyna się on przy świetlicy w Nowej Wsi Wielkiej. Pierwsze zapiski historyczne na temat wsi pochodzą z 1352 roku. Prawdopodobnie została założona jako kolonia górnicza. Mieszkańcy sołectwa zajmowali się głównie pracą w lasach i kamieniołomach, a także hodowlą zwierząt. Do wsi należały rozległe lasy, które były terenami łowieckimi. Do 1945 r. na terenie miejscowości znajdowały się dwa młyny wodne, wiatrak, kościół, trzy gospody, tartak, gorzelnia, dwie szkoły (ewangelicka i katolicka), dwór, dwa folwarki, 113 domów (łącznie z Nową Wsią Małą). Po 1945 roku wieś znacznie się wyludniła, nie odrodziły się dawne drobne zakłady przemysłowe. Z dawnych zabudowań dworskich pozostał budynek mieszkalno – gospodarczy, z pałacu zachowało się tylko podpiwniczenie, a także mury dwóch stodół. Poniżej kościoła znajduje się pomnik poległych w wojnie w 1870 r. i w pierwszej wojnie światowej. Na samym krańcu wsi można także odnaleźć resztki młyna wodnego, zachowało się też wiele domów z połowy XIX wieku.
Kolejne kroki kierujemy do rezerwat przyrody „Wąwóz Lipa”. Został on utworzony 12 listopada 1996 r. w celu zachowania naturalnych lasów oraz zbiorowisk naskalnych wraz z różnymi typami pomnikowych głazów narzutowych. Rezerwat ma charakter geologiczno – florystyczny; jego powierzchnia to 101 ha. Na uwagę zasługuje zróżnicowana rzeźba zboczy wąwozu z różnymi typami wychodni skalnych i rumowiskami skalnymi oraz zachodzące procesy stokowe (obrywy, osuwiska, odpadanie). Możemy tutaj odnaleźć różne odmiany skalne głazów narzutowych (eratyki skandynawskie), które dochodzą do 6 metrów obwodu. Charakterystycznym elementem rezerwatu jest skalista dolinka o długości 500 m ze skalistymi basztami i ambonami. Powstała ona w wyniku działalności erozyjnej, która rozwinęła się w obrębie staropaleozoicznych skał zieleńcowych jednostki geologicznej Rzeszówek - Jakuszowa. Przez dolinkę płynie bezimienny potok, który wpływa do rzeki Nysy Małej w sąsiedztwie obniżenia Rowu Świerzawy. Naturalne zbiorowiska leśne tworzą grądy zboczowe, podgórskie kwaśnolube dąbrowy, łęgi wiązowo - jesionowe z licznymi gatunkami chronionymi, górskimi i rzadkimi we florze naczyniowej, jak perłówka orzęsiona. Ciekawym elementem przyrody jest występowanie na wychodniach skalnych zbiorowisk szczelinowych i murawowych, które tworzą zespoły zanokcicy północnej oraz murawowej. Ogółem na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 274 gatunków roślin naczyniowych. Najbardziej wartościowym składnikiem fauny na terenie rezerwatu jest chroniony płaz - salamandra plamista, której liczebność oszacowano na kilkaset osobników. Na obszarze Parku Krajobrazowego Chełmy płaz ten osiąga północną granicę geograficznego zasięgu. Na dodatkową uwagę zasługuje gnieżdżenie się w wąwozie pliszki górskiej, występującej w górach.
Następna atrakcja przyrodnicza szlaku to Storczykowe Wzgórze – obszar położony na wysokości 350 - 370 m n.p.m. Z miejsca tego podziwiać możemy wspaniały krajobraz Parku Krajobrazowego „Chełmy”. Na pierwszym planie (strona północna) widzimy „Wąwóz Nowowiejski” oraz rezerwat przyrody „Wąwóz Siedmicki” ze Zbójeckim Zamkiem. W oddali dostrzec można pasmo najwyższych w okolicy wzniesień: Mszanej i Obłogi. Spoglądając w kierunku południowym dostrzegamy panoramę Sudetów z najwyższym szczytem Śnieżką (1602 m n.p.m.) Nad miejscowością góruje wieża kościoła filialnego Wniebowzięcia NMP. Wzgórze i okolice to teren rolniczo - leśny z miejscowym zadrzewieniem śródpolnym, które stanowi schronienie dla wielu gatunków zwierząt. Łąki i pastwiska pokrywa roślinność łąk świeżych - niżowych i górskich, które są przyrodniczo cenne nie tylko w Polsce, ale również w Europie. Nazwa Storczykowe Wzgórze nawiązuje do obszaru, gdzie stwierdzono liczne występowanie gatunków z rodziny storczykowatych, które tutaj możemy spotkać w miesiącach wiosennych.
Ze Storczykowego Wzgórza szlak prowadzi do kolejnych wąwozów: Siedmickiego i Nowowiejskiego. Rezerwat skalno – florystyczny „Wąwóz Siedmicki” o pow. 68 ha stanowi fragment doliny Młynówki, między wsiami Siedmica i Nowa Wieś Wielka, gdzie potok Młynówka tworzy malowniczy przełom, wcinający się w skalne podłoże, odsłaniając skałki zieleńcowe, będące przykładem wulkanizmu podmorskiego. Rzeźba terenu, w tym formy skalne, lawy poduszkowe oraz liczne zbiorowości roślinności łąkowej sprawiają, że jest to jeden z najbardziej atrakcyjnych fragmentów Parku „Chełmy”. W Wąwozie przy szlaku znajduje się grób leśniczego F. Hillgera, zmarłego w 1876 r. Naturalnym przedłużeniem tego wąwozu, o podobnym ukształtowaniu i wyglądzie jest „Wąwóz Nowowiejski”, nie objęty ochroną rezerwatową, ale równie interesujący. Idąc tym wąwozem dochodzi ponownie do wsi, gdzie możemy zobaczyć ruiny zabudowań dworskich oraz kościół z 2. połowy XV wieku.